Modern bilimsel araştırmalar yalnızca olguları açıklamakla kalmaz, aynı zamanda toplumsal, kurumsal ve bireysel sorunlara çözüm üretmeyi de hedefler. Bu noktada, araştırmanın doğrudan uygulama ve dönüşümle ilişkilendirildiği yöntemlerden biri eylem araştırmasıdır. […]
Bilimsel araştırmalarda kullanılan nitel yöntemler, yalnızca davranışları ve tutumları değil, aynı zamanda bireylerin dil, sembol ve anlam dünyalarını da incelemeyi hedefler. İnsanların dünyayı nasıl algıladıkları, deneyimlerini nasıl yorumladıkları ve toplumsal […]
Toplumsal gerçeklik yalnızca somut davranışlar, sayısal veriler ve gözlemler üzerinden değil, aynı zamanda dilaracılığıyla inşa edilir. İnsanlar, deneyimlerini, kimliklerini, değerlerini ve ideolojilerini dil üzerinden ifade eder; bu nedenle söylem, toplumsal […]
Nitel araştırmaların en güçlü yönlerinden biri, karmaşık sosyal olguları, bireylerin deneyimlerini, algılarını ve anlam dünyalarını derinlemesine ortaya çıkarabilmesidir. Ancak nitel verilerin doğası gereği ham hâli çoğu zaman dağınık, karmaşık ve […]
Bilimsel araştırmalarda kullanılan yöntemlerden biri olan içerik analizi, metinler, görseller, belgeler, medya içerikleri ya da diğer iletişim ürünleri üzerinde sistematik inceleme yapmayı mümkün kılar. Bu yöntem, özellikle sosyal bilimlerde, iletişim […]
Bilimsel araştırmalarda kullanılan veri toplama yöntemlerinden biri de gözlemdir. Gözlem, olayların, davranışların ya da süreçlerin doğrudan incelenmesi ve kaydedilmesidir. Bu yöntem, özellikle doğal ortamlarda gerçekleşen olguların anlaşılması açısından benzersiz bir […]
Makine öğrenmesi ve veri madenciliği alanlarında, sınıflandırma ve regresyon problemleri için kullanılan en güçlü yöntemlerden biri hiç kuşkusuz Rastgele Orman (Random Forest) algoritmasıdır. Karar ağaçları yönteminin doğasında var olan bazı […]
Makine öğrenmesi ve istatistiksel modelleme yöntemleri, günümüzde yalnızca bilgisayar mühendisliği veya veri bilimi alanlarında değil; sosyal bilimler, sağlık, eğitim, işletme ve psikoloji gibi çok farklı disiplinlerde de araştırmacıların sıkça başvurduğu […]
Bilimsel araştırmaların yöntemsel çeşitliliği içerisinde, araştırmacının doğrudan manipülasyon yapmadığı, fakat doğal süreçler veya dışsal faktörlerin deney ortamını oluşturduğu özel bir yöntem vardır: doğal deney (natural experiment). Bu yaklaşım, araştırmacının kontrolünün […]
Tez araştırmalarında özellikle veri madenciliği, makine öğrenmesi ve istatistiksel modelleme konularında en sık sorulan sorulardan biri, sınıflandırma yöntemlerinden hangisinin seçilmesi gerektiğidir. Bu bağlamda araştırmacılar çoğu zaman şu soruyla karşılaşır: “Destek […]
Tez araştırmalarında, özellikle sosyal bilimler, eğitim, işletme, pazarlama, biyoloji ve sağlık alanlarında, araştırmacıların sık sık başvurduğu yöntemlerden ikisi kümeleme analizi (cluster analysis) ve ayrım analizi (discriminant analysis)yöntemleridir. İki yöntem de […]
Sosyal bilimlerde, eğitimde, psikolojide, işletmede ve sağlık bilimlerinde yapılan araştırmalarda en kritik aşamalardan biri ölçek geliştirme ve geçerlilik-güvenilirlik analizleridir. Ölçek geliştirme ya da ölçek uyarlama çalışmalarında araştırmacıların karşısına çıkan en […]
Son yıllarda özellikle sosyal bilimlerde, eğitimde, işletme ve pazarlama alanlarında yapısal eşitlik modellemesi (Structural Equation Modeling – SEM) büyük bir ilgi görmektedir. Çünkü SEM, hem ölçüm modellerini (gizil değişkenlerin gözlenen […]
Tez araştırmalarında istatistiksel yöntem seçimi, araştırmanın başarısını belirleyen en kritik unsurlardan biridir. Özellikle sosyal bilimlerde, eğitimde, psikolojide, işletmede ve sağlık bilimlerinde araştırmacıların sıklıkla karşılaştığı ikilem şudur: “Çalışmamda yapısal eşitlik modellemesi […]
Zaman serisi ve panel veri analizlerinde, bağımlı değişkenin belirli eşik değerlerine göre farklı davranışlar sergilediği durumlarda kullanılan yöntemlere eşikli modeller (threshold models) denir. Bu modeller, özellikle iktisat, finans, siyaset bilimi […]
Tez araştırmalarında özellikle ekonomi, işletme, siyaset bilimi ve sosyal bilimlerde sıklıkla kullanılan yöntemlerden biri panel veri analizidir. Panel veri, hem zaman boyutu hem de kesit boyutu içeren veri setleridir. Örneğin, […]
Tez çalışmalarında özellikle ekonomi, finans, işletme ve sosyal bilimlerde sıkça karşılaşılan konulardan biri, birden fazla zaman serisi değişkeni arasındaki dinamik ilişkilerin incelenmesidir. Örneğin döviz kuru, enflasyon, faiz oranı ve büyüme […]
Tez araştırmalarında özellikle zaman serisi analizleri, belirli bir değişkenin geçmiş değerlerine dayanarak gelecekteki değerlerini tahmin etmek amacıyla yaygın şekilde kullanılmaktadır. Ekonomi, finans, mühendislik, sağlık ve sosyal bilimlerde, zaman serisi yöntemleriyle […]
Tez araştırmalarında kullanılan regresyon yöntemlerinden bazıları, bağımlı değişkenin sürekli değil sayım verisi olduğu durumlarda devreye girer. Sayım verisi, genellikle belirli bir zaman aralığında veya belirli bir koşul altında meydana gelen […]
Tez çalışmalarında en sık kullanılan yöntemlerden biri regresyon analizidir. Ancak her araştırmada aynı regresyon türünü kullanmak mümkün değildir. Araştırmacılar çoğu zaman şu soruyla karşılaşır: “Çalışmamda doğrusal regresyon mu, yoksa lojistik […]
Tez araştırmalarında bağımlı değişken ile bir veya birden fazla bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi incelemek için kullanılan en güçlü istatistiksel yöntemlerden biri regresyon analizidir. Regresyon, yalnızca değişkenler arasındaki ilişkileri açıklamakla kalmaz, […]
Tez araştırmalarında değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi, yalnızca betimleyici analizlerle yetinmeyip daha derin bir anlayış geliştirmek için kritik bir aşamadır. Özellikle sosyal bilimler, sağlık bilimleri, eğitim ve işletme alanlarında araştırmacılar sık […]
Tez araştırmalarında bağımsız değişkenler ile bağımlı değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için kullanılan en yaygın yöntemlerden biri, ki-kare bağımsızlık testidir. Özellikle kategorik değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde tercih edilen bu yöntem, sosyal […]
Bilimsel araştırmalarda bazı durumlarda aynı katılımcılar üzerinde farklı zamanlarda veya farklı koşullarda ölçüm yapılması gerekir. Bu tür çalışmalar, bireylerin veya grupların süreç içerisindeki değişimini gözlemleme imkânı sunduğu için oldukça değerlidir. […]
Tez araştırmalarında çoğu zaman araştırmacılar birden fazla grubu karşılaştırmak durumunda kalırlar. Örneğin, üç farklı öğretim yönteminin öğrencilerin başarı düzeyine etkisini ölçmek ya da farklı meslek gruplarındaki bireylerin iş tatminini karşılaştırmak […]