Bu rehber, Maltepe Üniversitesi öğrencilerinin tez sürecinde veri analizi adımlarını netleştirmek ve SPSS’i etkin biçimde kullanmalarını sağlamak için hazırlandı. SPSS (Statistical Package for the Social Sciences), sosyal bilimlerde en yaygın…
Tez yazımı, yalnızca akademik bir zorunluluk değil; aynı zamanda araştırmacının bilimsel yetkinliğini ortaya koyan en önemli aşamalardan biridir. Tezin içeriği, kuramsal çerçevesi, araştırma soruları ve literatür taraması kadar yöntem seçimide…
Bilimsel araştırmalarda deneysel yöntemler, nedensellik ilişkilerini en güçlü şekilde test etmeyi sağlar. Ancak pratik yaşamda her zaman tam kontrollü, rastgele atamalı deneyler yapmak mümkün olmayabilir. Özellikle eğitim, psikoloji, sosyoloji ve…
Bilimsel araştırmaların yöntemsel çeşitliliği içerisinde, araştırmacının doğrudan manipülasyon yapmadığı, fakat doğal süreçler veya dışsal faktörlerin deney ortamını oluşturduğu özel bir yöntem vardır: doğal deney (natural experiment). Bu yaklaşım, araştırmacının kontrolünün…
Bilimsel araştırmalarda en güçlü yöntemlerden biri alan deneyleridir. Laboratuvar ortamında yapılan kontrollü deneyler, nedensellik ilişkilerini net biçimde gösterebilir; ancak yapay bir ortamda gerçekleştiği için gerçek yaşam koşullarını her zaman yansıtmayabilir.…
Son yıllarda özellikle sosyal bilimlerde, eğitimde, işletme ve pazarlama alanlarında yapısal eşitlik modellemesi (Structural Equation Modeling – SEM) büyük bir ilgi görmektedir. Çünkü SEM, hem ölçüm modellerini (gizil değişkenlerin gözlenen…
Bilimsel araştırmalarda zaman boyutu, seçilecek yöntemin niteliğini belirleyen en kritik faktörlerden biridir. Araştırmalar yalnızca bir andaki fotoğrafı çekmekle sınırlı kalabileceği gibi, değişkenlerin zaman içerisindeki değişimini de izleyebilir. İşte bu noktada…
Tez araştırmalarında istatistiksel yöntem seçimi, araştırmanın başarısını belirleyen en kritik unsurlardan biridir. Özellikle sosyal bilimlerde, eğitimde, psikolojide, işletmede ve sağlık bilimlerinde araştırmacıların sıklıkla karşılaştığı ikilem şudur: “Çalışmamda yapısal eşitlik modellemesi…
Zaman serisi ve panel veri analizlerinde, bağımlı değişkenin belirli eşik değerlerine göre farklı davranışlar sergilediği durumlarda kullanılan yöntemlere eşikli modeller (threshold models) denir. Bu modeller, özellikle iktisat, finans, siyaset bilimi…
Tez hazırlama sürecinde en önemli sorulardan biri, çalışmanın yalnızca betimsel nitelikte mi olacağı yoksa değişkenler arasındaki neden–sonuç ilişkilerini mi ortaya koyacağıdır. Eğer bir araştırmanın amacı, yalnızca “olanı” göstermek değil de…
Tez araştırmalarında özellikle ekonomi, işletme, siyaset bilimi ve sosyal bilimlerde sıklıkla kullanılan yöntemlerden biri panel veri analizidir. Panel veri, hem zaman boyutu hem de kesit boyutu içeren veri setleridir. Örneğin,…
Tez çalışmalarında özellikle ekonomi, finans, işletme ve sosyal bilimlerde sıkça karşılaşılan konulardan biri, birden fazla zaman serisi değişkeni arasındaki dinamik ilişkilerin incelenmesidir. Örneğin döviz kuru, enflasyon, faiz oranı ve büyüme…
Tez çalışmalarında bağımlı değişkenin ikili (binary) kategorilerden oluştuğu durumlarda araştırmacıların en sık kullandığı yöntemlerden biri lojistik regresyon (logit) ve probit regresyon modelleridir. İkisi de benzer amaçlara hizmet etse de farklı…
Bilimsel araştırmaların en güçlü yöntemlerinden biri, deneysel tasarımdır. Deneysel yöntemler, neden–sonuç ilişkilerini ortaya koymak için en uygun yaklaşımlar arasında kabul edilir. Ancak tez yaptırma sürecinde deneysel tasarım seçmek her zaman…
Tez araştırmalarında kullanılan regresyon yöntemlerinden bazıları, bağımlı değişkenin sürekli değil sayım verisi olduğu durumlarda devreye girer. Sayım verisi, genellikle belirli bir zaman aralığında veya belirli bir koşul altında meydana gelen…
Tez çalışmalarında en sık kullanılan yöntemlerden biri regresyon analizidir. Ancak her araştırmada aynı regresyon türünü kullanmak mümkün değildir. Araştırmacılar çoğu zaman şu soruyla karşılaşır: “Çalışmamda doğrusal regresyon mu, yoksa lojistik…
Tez hazırlama sürecinde en çok kafa karıştıran konulardan biri, araştırmanın keşifsel (exploratory) mi yoksa doğrulayıcı (confirmatory) bir yaklaşım üzerine kurulacağıdır. Öğrencilerin büyük çoğunluğu, araştırmalarına başlamadan önce bu ayrımı netleştirmediğinden, hem…
Tez araştırmalarında bağımlı değişken ile bir veya birden fazla bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi incelemek için kullanılan en güçlü istatistiksel yöntemlerden biri regresyon analizidir. Regresyon, yalnızca değişkenler arasındaki ilişkileri açıklamakla kalmaz,…
Tez araştırmalarında değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi, yalnızca betimleyici analizlerle yetinmeyip daha derin bir anlayış geliştirmek için kritik bir aşamadır. Özellikle sosyal bilimler, sağlık bilimleri, eğitim ve işletme alanlarında araştırmacılar sık…
Tez yazım sürecinde en kritik aşamalardan biri, araştırmada kullanılacak yöntemin seçilmesidir. Ancak çoğu zaman öğrenciler yalnızca nicel veya nitel ayrımı yaparak karar vermeye çalışır. Oysa yöntem seçimi, çok daha derinlikli…