IEEE video kaynak gösterme için IEEE Reference Guide tek bir temel kalıp verir: video sahibi veya oluşturan, varsa konum, baş harfleri büyük video başlığı, parantez içinde yayın tarihi, erişim tarihi, köşeli parantez içinde “Online Video” ifadesi ve bağlantı. Kısa cevap şudur: kaynakçada Video Sahibi, Konum. Video Başlığı. (Yayın tarihi). Accessed: Ay Gün, Yıl. [Online Video]. Available: URL sırasını izleyin, metinde ise diğer IEEE kaynakları gibi köşeli parantezli numara kullanın.
Bu yazı web sitesi veya e-kitap gibi genel elektronik kaynaklara değil, yalnızca video ve diğer multimedya kaynaklarına odaklanır. YouTube videoları, çevrimiçi ders kayıtları, konferans konuşmaları ve podcast gibi ses kayıtları için hangi bilgilerin toplanacağını, örnek kayıtları ve sık yapılan hataları adım adım anlatıyoruz.

IEEE video kaynak gösterme kalıbı nasıldır?
IEEE Reference Guide, “Online Video (e.g., YouTube)” başlığı altında şu temel biçimi önerir:
Video Owner/Creator, Location (if available). Title of Video: In Initial Caps. (Release date). Accessed: Month Day, Year. [Online Video]. Available: URL
Kılavuzdaki örneklerden biri şöyledir: Doane Academy, Burlington, NJ, USA. Second Grade Bossy R. (Feb. 28, 2013). Accessed: Jun. 3, 2018. [Online Video]. Available: https://www.youtube.com/watch?v=PUKHo1Y-BcM. Bu örnekte görüldüğü gibi video başlığı tırnak içine alınmaz; ana kelimelerin baş harfleri büyük yazılır. Tarihler İngilizce ay kısaltmalarıyla verilir ve kayıt bağlantıyla biter.
Türkçe bir tezde kaynakça dilini enstitünüzün yazım kılavuzu belirler. Bazı kılavuzlar “Accessed” yerine “Erişim” ve “Available” yerine “Erişim adresi” gibi Türkçe karşılıkları kabul eder; hangisini seçerseniz seçin, bütün elektronik kaynaklarda aynı tercihi sürdürün.
Hangi bilgiler toplanmalı?
Videoyu izlerken kaynakça bilgilerini o anda not etmek, sonradan videoyu yeniden aramaktan çok daha kolaydır. Aşağıdaki tablo her ögenin nereden bulunacağını ve neye dikkat edileceğini gösterir.
| Öge | Nerede bulunur? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Video sahibi / oluşturan | Kanal adı, kurum adı ya da konuşmacı | Kişisel yazar yoksa kurum veya kanal adını kullanın |
| Konum | Kurumun şehir ve ülke bilgisi | Bilinmiyorsa bu öge atlanır |
| Video başlığı | Video sayfasındaki başlık | Ana kelimelerin baş harfleri büyük, tırnak yok |
| Yayın tarihi | Videonun yüklenme veya yayın tarihi | Parantez içinde, ay kısaltmasıyla |
| Erişim tarihi | Videoyu izlediğiniz gün | “Accessed:” ifadesinden sonra |
| Tür etiketi | Sabit ifade | [Online Video] köşeli parantez içinde |
| URL | Tarayıcı adres çubuğu | Gereksiz takip parametrelerini çıkarın |
Bağlantıyı kopyalarken oynatma listesi ya da zaman damgası gibi ek parametreler adres çubuğuna eklenebilir. Videonun kendisine doğrudan giden en sade adresi kullanmak, kaynakçayı hem kısaltır hem de okuyucunun doğru kayda ulaşmasını kolaylaştırır.
Farklı video türleri için örnekler
Aynı kalıp farklı video türlerine küçük uyarlamalarla uygulanabilir. Aşağıdaki örnekler yapıyı göstermek amacıyla kurgulanmıştır; kendi kaynaklarınızda gerçek bilgileri kullanın.
- Kurum kanalındaki ders videosu: [1] Örnek Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümü, Ankara, Türkiye. Güç Elektroniğine Giriş: Doğrultucular. (Mar. 4, 2024). Accessed: Oct. 12, 2026. [Online Video]. Available: URL
- Konferans konuşması kaydı: [2] A. Yılmaz. Akıllı Şebekelerde Veri Güvenliği. (Jun. 18, 2025). Accessed: Sep. 2, 2026. [Online Video]. Available: URL
- Kişisel olmayan kanal: Kişisel yazar bulunmuyorsa kanal adı video sahibi olarak yazılır ve konum bilgisi bilinmiyorsa atlanır.
Metin içinde bu kaynaklar da diğer IEEE atıfları gibi gösterilir: “Doğrultucu devrelerin temel işleyişi bir ders kaydında ayrıntılı biçimde gösterilmiştir [1].” Numara, kaynağın metinde ilk geçtiği sıraya göre verilir.
Kaynakçanızı birlikte kontrol edelim
Tezinizdeki video, web ve diğer elektronik kaynakların IEEE kalıplarına uygun yazılıp yazılmadığından emin olmak istiyorsanız, kaynakçanızı birlikte gözden geçirebiliriz. WhatsApp üzerinden bize yazabilir ya da iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz. Kapsam netleştikten sonra çalışma planını ve ücreti bütçenize göre birlikte belirleriz.
Podcast ve diğer multimedya kaynakları
IEEE Reference Guide, podcast ya da ses kaydı için ayrı bir kalıp tanımlamaz. Bu nedenle pek çok üniversite kütüphanesi, çevrimiçi video kalıbının mantığını izleyen bir uyarlama önerir: yapımcı veya sunucu, bölüm başlığı, yayın tarihi, erişim tarihi, kaynağın türünü belirten köşeli parantezli bir ifade ve bağlantı.
Bu tür uyarlamalarda iki şeye dikkat edin. Birincisi, enstitünüzün kılavuzunda veya hedef derginin yazar talimatlarında ayrı bir kural varsa ona uyun. İkincisi, seçtiğiniz biçimi tezin tamamında tutarlı kullanın; aynı türdeki iki kaynağın farklı yazılması, jüri ve hakemlerin en kolay fark ettiği biçim hatalarındandır.
Sosyal medya paylaşımı biçimindeki kısa videolar için IEEE sosyal medya kaynak gösterme yazımızdaki ayrımlar da işinize yarayabilir.
Metin içinde video nasıl anılır?
IEEE video kaynak gösterme sürecinde kaynakçadaki kayıt kadar metin içindeki kullanım da önemlidir. Öncelikle şunu hatırlayın: IEEE stilinde metin içinde yazar adı ya da video başlığı tekrar edilmez; yalnızca köşeli parantezli numara kullanılır. Bununla birlikte cümle, videonun ne gösterdiğini açıkça anlatmalıdır. Örneğin “Deney düzeneğinin kurulumu bir laboratuvar kaydında adım adım gösterilmektedir [3].” gibi bir cümle, okuyucuya kaynağın türü hakkında da ipucu verir.
Ayrıca aynı videoya birden fazla yerde atıf yapıyorsanız her seferinde aynı numarayı kullanın. Öte yandan videodan bir ekran görüntüsü kullanıyorsanız, görsel altı yazısında da kaynağın numarasını belirtin ve telif koşullarını kontrol edin. Son olarak, video içeriğini kendi cümlelerinizle özetlemek, uzun aktarımlar yapmaktan her zaman daha iyi bir tercihtir.
Video kaynak kullanmadan önce nelere bakılmalı?
Videolar özellikle yöntem gösterimi, deney düzeneği ya da yazılım kullanımı gibi konularda değerli olabilir. Yine de akademik bir metinde kaynak olarak kullanılmadan önce şu sorular sorulmalıdır:
- Video, bilinen bir kurum, araştırmacı ya da yayıncı tarafından mı paylaşılmış?
- Videodaki bilgi hakemli bir makale veya resmî bir belgeyle desteklenebiliyor mu?
- Yükleyen kişi videonun gerçek sahibi mi, yoksa başka birinin içeriğini mi paylaşıyor?
- Video yakında kaldırılabilecek geçici bir içerik mi?
Yükleyenin videonun sahibi olmadığı durumlarda orijinal kaynağı bulmaya çalışın. Orijinaline ulaşamıyorsanız o videoyu kaynak olarak kullanmamak daha güvenli bir tercihtir. Videodaki bilgi bir makaleye dayanıyorsa, mümkün olduğunda makalenin kendisine atıf yapın; makalenin DOI bilgisini nasıl yazacağınız için IEEE DOI kullanımı yazımıza bakabilirsiniz.
IEEE video kaynak gösterme hataları
- Başlığı tırnak içine almak: Çevrimiçi video kalıbında başlık tırnaksız ve baş harfleri büyük yazılır.
- Erişim tarihini unutmak: Video içerikleri değişebildiği için erişim tarihi önemlidir.
- “[Online Video]” ifadesini atlamak: Bu etiket okuyucuya kaynağın türünü gösterir.
- Uzun ve parametreli bağlantılar: Oynatma listesi ve zaman bilgisi içeren adresler gereksiz uzunluk yaratır.
- Tutarsız dil: Bir kayıtta “Accessed”, diğerinde “Erişim” kullanmak biçim tutarlılığını bozar.
- Videoya numara vermemek: Video da diğer kaynaklar gibi metindeki ilk geçiş sırasına göre numaralandırılır.
Web sayfaları, çevrimiçi raporlar ve diğer elektronik kaynakların genel kuralları için IEEE web sitesi kaynak gösterme rehberimiz bu yazının çatı içeriğidir; video dışındaki elektronik kaynaklarda oradaki kalıpları izleyin.
Sık sorulan sorular
IEEE video kaynak gösterme için yazar adı yoksa ne yapılır?
Kişisel bir yazar yoksa videoyu paylaşan kurum ya da kanal adı video sahibi olarak yazılır.
Video başlığı tırnak içinde mi yazılır?
IEEE Reference Guide örneklerinde çevrimiçi video başlığı tırnaksız ve ana kelimelerin baş harfleri büyük yazılır.
Erişim tarihi zorunlu mu?
Kılavuzdaki kalıpta erişim tarihi yer alır. Video içeriği değişebildiği için bu bilgiyi eklemeniz önerilir.
Videonun belirli bir dakikasına atıf yapılabilir mi?
IEEE kalıbında zaman damgası için ayrı bir öge yoktur. Gerekirse metin içinde ilgili bölümü açıklayabilirsiniz; enstitü kılavuzunuzdaki kuralı da kontrol edin.
Podcast için hangi kalıp kullanılır?
Kılavuzda ayrı bir podcast kalıbı yoktur. Çevrimiçi video kalıbının mantığını izleyen tutarlı bir uyarlama kullanın ve enstitü ya da dergi kurallarına bakın.
Özetle, IEEE video kaynak gösterme işlemi tek bir kalıba dayanır: video sahibi, başlık, yayın tarihi, erişim tarihi, [Online Video] etiketi ve bağlantı. Bilgileri izlerken not alır, başlık ve tarih biçimlerini tutarlı tutar ve kaynağın güvenilirliğini önceden sorgularsanız multimedya kaynakları kaynakçanızda sorun çıkarmaz.